M.Cahit Şener / 2- EKONOMİK YAPILANMA Güney-Doğu Kürdistan’ın ekonomisi, bugüne kadar, Irak sömürgeciliğinin etkisi altında şekillendi. Kürdistan’da sürdürülen sömürgeci ekonomik uygulama sonucu, ülkemizde, tarımın dışında milli bir birikim söz konusu olmadı.

Tarım alanında yürütülen faaliyetler ise, ekilebilir toprakların az oluşu, dağlık alanlarda verimli tarımın yapılamayışı, yıllardır süren gizli savaş ortamı ve sömürgeci yönetimin ağır baskıları nedeniyle, önemli bir ekonomik faaliyet düzeyine ulaşamadı.

 Ülkemizde büyük ulusal sanayi kuruluşları hiç yoktur. Sömürgeciler tarafından kurulan sanayi kuruluşları ise çok sınırlıdır ve yalnızca petrolün çıkarılması ve işlenmesine dayanmaktadırlar. Bu kuruluşların dışında, ülkemizde bir kaç küçük sanayi kuruluşunun bulunduğunu görmekteyiz.

 Özellikle il ve kaza merkezlerinde yoğunlaşan nüfusun tüketim ihtiyaçlarına cevap veren ve oldukça yaygın küçük işletmeler mevcuttur. Irak sömürgeciliği, yıllardır uyguladığı özgül savaş politikasıyla, halkımızın büyük bir çoğunluğunu çeteleştirerek, üretimden kopuk bir yaşama itmiş ve söz konusu küçük işletmelerin sahibi olan küçük burjuvaların (şehir ticaretiyle uğraşan esnaflar, işbirlikçiler) gelişmesine olanak vermiştir.

 Devrimimiz, doğal olarak, sömürgeci ekonominin bir uzantısı ve özgül savaş politikalarının bir sonucu olan bugünkü ekonomik yapının temellerini dinamitleyecektir. Ülkemiz siyasal olarak yeniden kurulacağı gibi, ekonomik olarak da yeniden kurulacaktır. Nasıl ki ülkemizin siyasal düzenlenmesi, tüm halkımıza kendini ifade etme ve bir güç olma hakkını veriyorsa, ekonomik düzenlenmesi de, tüm insanlarımızın, ülkenin ekonomik zenginliklerinden demokratik bir tarzda yararlanmasını esas alacaktır. Böylece, sağlam bir siyasi işleyişe temel olacak sağlam bir ekonomik düzen ve işleyişe ulaşılacaktır. Ülkemiz yeni bir ekonomik yapılanma sürecine girerken, dünyada insanlığın ekonomik alanda gerçekleştirmiş olduğu gelişmeler dikkate alınacak ve  halkımızın da yüksek bir yaşam düzeyine kavuşması temel ilke olarak benimsenecektir.

Ülkemizin yer-altı ve yer-üstü zenginlikleri böyle bir gelişme düzeyi tutturmamıza olanak vermektedir. Sorun, toplumsal gücümüzü örgütleyerek bu zenginlikleri işleyebilmektir. Ulusal kurtuluş savaşını, topyekun bir güç birliği içinde gerçekleştirecek olan halkımızın, barışçıl, demokratik, ekonomik yükselişi de gerçekleştirmesinin önünde hiç bir engel yoktur. Bu temelde, diyoruz ki, ekonomik programımız da tüm ulusumuzun bu zenginliklerden demokratik bir tarzda yararlanma ve güç birliği programı olacaktır.

Ülkemizin yeniden ekonomik inşası süreci, uygulanmaya başlanan ”Yeni dünya düzeni” politikalarına karşı zorlu bir mücadele biçiminde gelişecektir. Günümüzde dünyaya hükmeden dev güçler, dünyayı yeniden düzenlerlerken, aslında, dünyayı, ekonomik ve politik olarak yeniden paylaşıyorlar. Sıcak dünya savaşları biçiminde gelişmeyip, daha çok, güç farklılıklarından kaynaklanan ”barışçıl” yöntemlerle gerçekleştirilen bu yeni paylaşımda, bağımlı duruma düşmemek ve yeniden sömürgeleşmemek için, daha başta, kendi kendine yeten, ancak kapalı olmayıp, dünya ekonomisi ile belli ilişkiler içine giren bir ekonomik kalkınma planını esas alacağız.

A- SANAYİ ALANINDA

 Ülkemiz, oldukça geri kalmış bir tarım ülkesidir. Ekonomik açıdan gelişmiş olan ülkelerin düzeyine ulaşabilmek ve yüksek bir ekonomik gelişme düzeyi tutturabilmek için hızla sanayileşmek zorundadır. Hızla sanayileşmek için ise, güçlü bir ağır sanayi ile elektronik sanayisinin geliştirilmesi gereklidir. Bunun için,

1. Büyük bir ağır sanayi projesi hazırlanarak, ülkemizin mevcut enerji kaynaklarından (petrol ve su) en iyi şekilde yararlanma yoluna gidilecektir. Bu proje çerçevesinde yeni petrol yatakları işletmeye açılacak, petrol arıtma rafinerilerinin sayısı çoğaltılıp, kapasiteleri arttırılacaktır. Büyük hidro-elektrik ve sulama barajları inşa edilecektir.
2. Hızla Kürdistan’da yeni maden yataklarının aranmasına ve işletilmesine başlanacaktır.
3. Çevreye vereceği zararı asgariye indirmek ve barışcıl amaçlarla kullanmak koşuluyla termo-nükleer santraller kurulacaktır.
4. Dünyamız, elektronik sanayinin hızla geliştiği bir dönemden geçiyor. Ağır, temel sanayinin yanı sıra, hızla elektronik sanayinin kuruluşuna ve geliştirilmesine başlanacaktır.
5. Ağır sanayiyi ve elektronik sanayini geliştirmek için zorunlu olan teknik ve bilgi birikimi, öncelikle kendi olanaklarımız harekete geçirilerek sağlanacaktır; bunun yanı sıra, dışa ekonomik bağımlılığa düşmeyeceğimiz bir düzenleme temelinde, dış ülkelerle de ortak projeler geliştirilecektir.
6. Temel sanayi alanındaki kalkınmayı devlet üstlenecektir. Toplumun temel ihtiyaçlarına, yani tüketim maddeleri üretimine yönelik sanayinin geliştirilmesi için ise, küçük üreticiler teşvik edilecek, bunların sermaye ortaklığına gitmeleri ve devlet kredileri ile desteklenmeleri için gerekli önlemler alınacaktır.

 B- TİCARET ALANINDA

Özellikle devletimizin kuruluş döneminde, ülkemizde canlı bir ticaretin olacağı açıktır. Bu göz önüne alınarak iç ve dış ticarette serbestlik sağlanacaktır. Ancak, spekülatif sonuçlara yol açmaması için gerek iç, gerekse dış ticaret üzerinde sıkı bir devlet kontrolü uygulanacaktır.

 C- TARIM VE HAYVANCILIK ALANINDA

 Ülkemizin geri kalmış bir tarım ülkesi olması, tarım alanında da kalkınmayı gerektiriyor. Bu alanda yapılması gereken şey, ülkemizi kendi kendine yeter bir tarım ülkesi haline getirmenin yanı sıra, tarımı da dışa ihracat yapabilecek bir düzeye yükseltmektir. Bunun için de insanımızın yaratıcılığını harekete geçirecek yeni bir düzenlemeye geçmek ve tarımda makinalaşmayı sağlamak gerekiyor.

 Hayvancılık ülkemizde önemli bir geçim kaynağıdır. Buna rağmen, bugüne kadar hayvancılık alanında bilinçli bir politika uygulanmamış, ekonomik potansiyel harekete geçirilmemiş ve çarçur edilmiştir. İnsanlarımızın geçimini sağlamasının en temel ögelerinden biri olan hayvancılığın geliştirilmesi için özel programlar hazırlanacaktır. Bunun için,

1. Hainlerin topraklarına el konarak, yurtsever büyük toprak sahiplerinin toprağının bedeli ödenerek, kırsal alanda büyük bir  toprak reformu yapılacaktır.
2. Tarımda yaygın makina kullanımını sağlamak için, küçük üreticileri gözeten ve satışta kar amacı gütmeyen bir fiyat uygulamasına gidilecektir.
3. Bir an önce kendi kendine yeten bir tarım ülkesi düzeyine çıkabilmek ve ülkemizde tarımın gelişmesini garanti altına almak amacıyla, tarımsal gelişmede, kitlelere öncü rolü oynayabilecek büyük devlet çiftlikleri kurulacaktır.
4. Tarımsal alanda üretkenliğin arttırılabilmesi için, küçük üreticilerin güçlerini birleştirmeleri teşvik edilecek ve tarım kooperatiflerinin kuruluşu kolaylaştırılacaktır. Üretici kooperatiflerinin güçlenmesi için, bunlara belli bir devlet desteğinin sunulması yoluna da gidilecektir.
5. Tarımsal potansiyelimizi harekete geçirmek için gerekli sulama barajları, göletler ve geniş bir alana yayılacak su kanalları şebekesi inşa edilecektir.
6. Bir yandan yeni tarım alanları açılırken, öte yandan mevcut tarım alanlarının güçlendirilmesi için gerekli önlemler alınacaktır.
7. Toplumsal zenginliğimiz olan ormanlarımız yasal koruma altına alınacak ve geliştirilecektir.
8. Geçimini hayvancılıkla sağlayan vatandaşlarımızın hayvancılık kooperatiflerinde bir araya gelmeleri teşvik edilecek ve hayvancılık için özel alanlar açılacaktır.
9. Hayvancılık alanındaki verimi arttırmak, hayvan sağlığını korumak ve hayvancılığı geliştirmek için veterinerlik hizmetleri yaygınlaştırılacaktır.
10. Hayvancılığın, modern teknolojiden yararlanarak yapılabilmesi  için gerekli alt yapı, devlet ve vatandaş işbirliği ile gerçekleştirilecektir.

3- SOSYAL VE KÜLTÜREL YAŞAM

DKHC’nde, halkımızın sosyal ve kültürel yaşamının güçlendirilmesi ve geliştirilmesi, demokrasimizin, barışçıl ve sağlıklı gelişmesinin en önemli koşuludur. Siyasal ve ekonomik alandaki atılım ve gelişmeler, bunlara paralel olarak , sosyal ve kültürel alanda sağlanacak gelişmelerle birlikte, bir bütün olarak, toplumsal gelişmemizin ölçütü olacaktır.

Siyasal ve ekonomik alandaki demokrasimiz, halkımızın sosyal yaşamına ve kültürüne yansımadıkça, devrimimiz hedefine ulaşmış sayılmaz. Bu açıdan, devrimimiz, sosyal ve kültürel yaşamı yeniden örgütlemek için de büyük bir atılım yapacaktır.

1. EĞİTİM

Hızlı bir kalkınmayı önüne görev olarak koyan devrimimiz, bunu  gerçekleştirmek için, yetenekleri gelişmiş ve bilinç düzeyi yüksek insanlar yetiştirmeyi hedefleyecek, düşünce üreten bir toplum düzeyine ulaşmanın önlemlerini alacaktır. Bunun için,

1. Ülkemizde okuma yazma bilmeyen insan bırakılmayacaktır. Bu amaçla, tüm ülkede okuma-yazma kursları açılacaktır.
2. Orta-öğrenim zorunlu olacaktır. Üniversite öğrenimi de dahil, tüm öğrenim parasız olacaktır.
3. Ekonomik kalkınmamızın teknolojik ihtiyaçlarına cevap verecek bir eğitim düzenlenmesine gidilecektir.

1. DİL VE YAZI

     Bir halkın gelişmesi için dilin gelişmesi ve güçlenmesi zorunludur. Yazı, dilin gelişmesi ve güçlenmesinin en önemli aracı olduğu kadar, dünyanın öteki halklarıyla iletişim sağlamanın da önemli bir aracıdır. Devrimimiz dil ve yazının gelişmesini önemli bir görev olarak önüne koyar. Bu amaçla,

1. Kürtçenin bünyesinde bulunan lehçelerden biri, öteki lehçelerden alınacak sözcüklerle zenginleştirilerek, ulusal dil haline getirilecek ve toplumumuzda yazı dili olarak işlev görecektir.
2. Gerek değişik parçalarda yaşayan halkımız arasında anlaşmayı kolaylaştırmak, gerekse öteki halklarla bilimsel ve kültürel ilişkileri geliştirmek ve demokrasi temelinde entegrasyonu sağlamak için Latin Alfabesine geçilecektir.

1. SAĞLIK

Toplumumuzun fiziksel ve ruhsal sağlığını korumak ve geliştirmek devrimimizin temel görevidir. Toplum sağlığı korunmadan toplumsal gelişme sağlanamaz. Devrimimiz önce korumayı, sonra tedaviyi esas alan bir politika izleyecek ve toplumsal sağlığı tehdit eden her şeye karşı savaş açacaktır. Bunun için,

1. Çocuk beslenmesine ve sağlığına öncelik verilecek ve bu alandaki sorumluluk devlete ait olacaktır.
2. Yaygın bulaşıcı hastalıkların kaynağı kurutulacak ve tüm toplum kesimlerinde düzenli aşılama çalışmaları yürütülecektir.
3. Toplumun ihtiyacına cevap verecek şekilde, ülkenin her tarafında hastahaneler ve sağlık evleri açılacaktır.
4. Çalışan ailelerin çocukları için çocuk yuvaları açılacaktır.
5. Ülkemizdeki bütün sağlık hizmetleri, halkımıza ücretsiz olarak sunulacaktır.

1. KONUT

Gerek kentlerde, gerekse kırsal alanda, halkımız büyük bir konut sorunuyla karşı karşıyadır. Birincil sorunlarımızdan biri olan bu sorunun, nüfus artışı da göz önüne alınarak çözümlenmesi zorunludur. Bunun için,

1. Şehirlerde ve kırsal alanda toplum sağlığına uygun konutlar inşa etmek amacıyla, devletin finanse edeceği projeler geliştirilecek ve  toplu konut yapımı programı uygulanacaktır.
2. Devletin yaptığı konutlar ucuz fiyatlarla halka satılacak ve ödeme uzun vadeli taksitlere bölünecektir.
3. Devletin dışında, kırda veya şehirde, hazırlanacak yerleşim planına uygun konutlar inşa etmek isteyen vatandaşlar desteklenecektir.  Ayrıca, vatandaşların güçlerini birleştirerek, konut kooperatifleri kurmaları teşvik edilecek ve bunlara gerekli maddi destek sağlanacaktır.
4. Yeni konutların yapımında, toplumun bütün temel ihtiyaçlarının giderilmesi esasından hareket edilecek ve çağdaş, modern konut yapımı ölçütlerine uyulacaktır.

1. BİLİM

Gelişmenin özü bilimsel gelişmedir. Bilimsel gelişme sağlanmadan, toplumsal gelişme sağlanamaz. Bugünkü bilimsel birikim düzeyimiz oldukça geridir. Buna karşın, toplum olarak önümüze koyduğumuz hedefler bilimsel alanda hızlı bir gelişmeyi ve yüksek bir  düzeye ulaşmayı zorunlu kılmaktadır. Bunun için,

1. Hiç bir parça farkı gözetmeksizin Kürdistanlı bütün bilim adamları ve teknik kadrolar ülkenin kuruluşuna davet edilecek ve kendilerine uygun yaşama koşulları sağlanacaktır.
2. Toplumsal gelişmemize katkıda bulunmak isteyen yabancı bilim adamlarının desteklerini sunabilmeleri için gerekli düzenlemeler yapılacak ve devlet tarafından uygun çalışma koşulları  yaratılacaktır.
3. Bilimsel gelişmeyi sağlamak için, üniversiteler yaygınlaştırılacak  ve yüksek ihtisas yapma olanakları yaratılacaktır. Teorik birikiminden yararlanmak için, yabancı bilim adamlarına üniversitelerimizde geniş kadrolar ayrılacaktır. Ayrıca, öğrencilerimizin, yüksek ihtisas yapmak amacıyla, başka ülkelerin üniversitelerinden yararlanabilmesi için gerekli önlemler alınacaktır.

1. BASIN-YAYIN

Toplumun eğitiminde, kültürel gelişiminde, ruh sağlığına kavuşmasında, demokrasi bilincinin gelişmesi ve güçlenmesinde, basın-yayının oldukça önemli bir rolü vardır. Basın yayının düzenlenmesinde bu rol dikkate alınacak ve verimli bir çalışma ortamı yaratmaya yönelik politikalar uygulanacaktır. Bunun için,

1. Basın-yayın alanında hiç bir sansür uygulamasına gidilmeyecektir. Basının, yeni düşünceler üreterek, siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel yaşama etkin bir biçimde katılması sağlanacaktır. Basın-yayın özgürlüğünün sakıncaları, yine basın-yayın özgürlüğü ile giderilmeye çalışılacaktır. Bu, demokratik bir ortam içinde görüş belirtme ve görüşünü topluma benimsetme ilkesi çerçevesinde gerçekleştirilecektir.
2. Yazılı yayın yapmak için hiç bir organdan izin alınmayacaktır. Yazılı yayın yapacak kişi, grup ya da kuruluşların yayınlarda açık adresinin bulunması yeterlidir.
3. İçinde parlamentonun, partilerin, sendikaların, derneklerin, kooperatiflerin, üniversitelerin ve ordu temsilcilerinin yer alacağı bir Kürdistan Radyo ve Televizyon Kurumu (KRT) oluşturulacak ve radyo ve televizyon programlarının hazırlanması bu kurumun insiyatifine bırakılacaktır. Bu, toplumdaki bütün kesimlere söz söyleme ve kendini geliştirme hakkı tanıyan bir uygulama olacaktır.

1. SANAT

Kültürün önemli bir ögesi olan sanatın geliştirilmesi için bilinçli bir sanat politikası uygulanacaktır. Bu politikayla hem ulusal sanat dallarımızın, hem de buna paralel olarak, bizde gelişmemiş olan sanat dallarının gelişmesi sağlanacaktır. Bu yolla ulusal sanatımız tüm insanlığın sanatına katkıda bulunma ve gelişerek evrensel sanat boyutlarına ulaşma olanağına kavuşacaktır. Bunun için sanat, sanatçı ve sanat araçları bütünlük içinde ele alınacak, bunların yaşatılması ve geliştirilmesi için gerekli olanaklar yaratılacaktır. Bu çalışmaları yürütmek ve koordine etmek amacıyla halk hükümetimizin kültür komisyonuna bağlı olarak çalışacak bir yüksek sanat kurulu oluşturulacaktır.

Devam edecek