Özgür Düşünme ve Tartışma Platformu!..

Seyîdxan Kurij-

Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir
www.colig.org

Emser aşmê Nîsan serrê 21. ne merdişî şoreşger û sereko egît û fedekar Zekî Adsiz a. . No rid ra ma waşt ke qe nêbo pê yew nuşteya Zekî Adsiz biyari wendoxanî xo vîr. Semedî mina ripelê yew rojname de nuştişî heyat rehmetî Zekî Adsiz zaf ziwar o. Çimkî ey ciwê xo ya kilm de zaf çî kerdî. O zaf pir ciwîya, heyat ey raşta yew seruwena dergib. Eger şoreşî Kurdistan yew maratono dergo, Zekî 100 metrê nê maraton bi serfirazî vazda.
Zekî Adsiz 10.01.1948 de cayî serewedartiş, meskenî egîtûn, bajarî Kurdistan Çewlîg de ame dinya.

O laci Çerkezî Elikon bi, ê yew keye yo rencber bîy. Bi vate yew Çewligij: “Zekî Çewligij bi. O zaf xidar yew merdim bi, egît bi, lejwan bi, o rid ra Çewligijan ti ra heskerdîyen. Dormare Zekî de zaf xwertî bîy, baweriyê înan bi Zekî bîy, Zekî se bivatîyen înan kerdîyen. Zekî zi semedî embazanî xo ya her çî kerdîyen. O zaf fedekar yew însan bi, mesela yew merdim yew embazî ey kard kerdib, o rid ra destî ey ra qeza veciyay, yew merdim bi darbice û o rid ra kot hepisxane”.
Zekî Adsiz wext ke sinifê hîrêyin ê lîse de bi ey dest ra yew qeza veciyay, na dehwa ra ceza girot. Wext ke darbeyi leşkerî ey 12 Adar 1971 bi, o hepixane de bi. O hepisxane de teber ra koti îmtîhan, lîse qedna û zaningehî Îstanbul mektebo berz ê rojnamewanî de qeyd xo viraşt. Ey miyanî ruenayişî komelê wendoxan de ca girot û komîteyî îdare de aktîf kar kerd.

Zekî Adsiz zaningeh ke qedna agera Çewlîg. Ey Çewlîg de redaksiyonî yew rojnamewo heremî de ca girot û nuşteyî quncikî nuştî. Çewlîg de newe banlerz bibi, no rid ra zaf firsatçîyan waştîyen bi sehtekarê doletî bîy, înan dizdê kerdîyen, heq feqîran werdîyen. Zekî Adsiz verba înan vindert, faal înan eştî meydan û raya verîn ey bi dewijana rojname de roportaj viraşt. Ridî na xebatê ey re waharî rojnameyi o rojname ra vet.
Ey 1973 de CHP de ca girot, çimkî CHP program xo de ca dabi, taye waşteyanî demokratîk û efo peroyî. CHP amê îktîdar û 1974 de efo peroyî vet. Şoreşgerî Tirk û welatperwerî Kurd hepisxaneyan re veciyayî. Zekî Adsiz kongrê CHP  ey 1974 de qisêkerd, rid vînayê ke ey ardî ziwan bi emirî Ecevît o bi hedefî şovenîstan û bi brîndar. Na biyaye ya pey ey CHP ra îstîfa kerd. 1974 de Çewlîg de bi namê Bin-Genç-Der yew komel nîyay rue. Zekî Adsiz destek da ruenayişî na komel zi, la îdare de ca nêgirot.
Efî 1974 ra pey şoreşgeranî Kurdistan zi dest bi xebat kerd. Zekjî Adsiz zi sere ra miyanî Rayerî Azadî – Partiya Sosyalis a Kurdistana Tirkiye(TKSP)- de ca girot.
No derheq de zi hanc yew Çewlîgij îna vûno:

“ Mustafa Budak bi Dersim ra, îta Çewlîg de malime kerdîyen. Birayî ey Kazim Budak û çend na biray ey bîn bîy, ê sey keye Çewlîg de mendîyen. Mustafa Budak merd, ey bîn nika hê Ewropa de yê. Mustafa Budak o wext Ozgürlük Yolu ( TKSP) de aktîf bi. Sayê Mustafa Budak ra Zekî zi hereketê Özgürlük Yolu de ca girot. Ey Çewlîg de zaf aktîf yew xebat kerd, zaf kêm yew wext de”Rîya Azadî” Çewlîg de bî vila. Yeno mi vîr yew roj Zekî çarşî de vecîya bi yew Erebê Estoran ser û qisêkerd. Ey va, “ no welat xanî babî çoyî nîyo, hela hela ê ke Asya ya benatîn ra amê, qet milkî babî înan nîyo”. O hay de estorî şî tayn mend erdginiro. Tesîrî Zekî hama hama zi Çewlîg de est”.
Zekî Adsiz wext ke rojnameyî Çewlîg de nuştiyen derheqî ey de dehwa bîbî a. Na dehwa ra ey bacê 10 cezay hepis û 6 aşm zi cezay surgun girot. No ridra ey Çewlîg terk kerd, la 1977 de Amed de tepişîya. Na cezay xo pawit.

O hama Çewlîg de bi dest bi karî sendiqa kerdib. Çimkî sey karker Wezirtiye Awankerdiş (Bayindirlik) de xebitiyayin. Zekî Adsiz 1978 de bi serekî Genel-Îş şubeyî Amed. Bi saya xebatê xo ya bê qefilyayiş, durustê û fedekarê xo yew demo kilm de o piyerê bajaranî Kurdistan de ame sinasnayiş. 6 Gulan 1979 de Zekî Adsiz bi serekî DISK ey heremî 10`in.  Heremî 10. hama hama piyerî bajarî Kurdistan girotenî xo zerre. Hama hama piyerê Tirkiya de DISK bin kontrolî TKP de bî, rehmetî Zekî tabî bi destekî Rayerî Azadî (Özgürlük Yolu) ya Kurdistan de DISK destî TKP ra girot.
Bin serekîye Zekî de karkeranî Kurdistan 1979 de 15-16 Hezîran de Amed de wiriştî lingan ser. Zekî îta de qisêkerd, o rid ra o bi çend embazanî xo ya tepişiya. O zîndanî Îdarewo hususî(sikiyonetîm) de amê îşkence kerdiş. Heta o wext TKSP deşîfre nêbîb, dewlet waştîyen şexis Zekî de TKSP veco werte. No îşkence de estê mûne û çaqê ey şikiya, la ey qet sere ruenêna.

Adar 1980 de Amed de istîhbarat re yew Ustteĝmen kişiya. Nay ser verba TKSP operasyon dest ci kerd. Zekî Adsiz mecbur mend Amed terk kerd, la Ankara û Îstanbul de xebatê xo ye partî rûmna. Cuntayê 12 Elul 1980 ra pey o yew mude welat de mend, qadroyî partî vêt teberî welat, cuwa pey o zi şi Kurdistana Rojhelat. Zekî Adsiz heta penî 1981 Kurdistana Rojhelat de mend, bacê bi qerarî partî veciya Ewropa.
Zekî Adsiz endamî komiteyî navendi ey TKSP bi. Nê serran de bênatê Zekî û partî de minaqaşayanî îdeolojîk-polîtîk dest ci kerd. Penî minaqaşayan de ey Sibat 1984 de hêna dest bi vilakerdişî rojnameyî „Roja Welat“ kerd. O wexta pey Zekî Adsiz pa yew komê embazanî xo ya TKSP ra biriya a û bi nameyî TKSP- Roja Welat xebatê xo rûmna. 1986 de TKSP-Roja Welat û KIP-GBK amê piyehet bi nameyî Tevgera Soyalîst a Kurdistan (TSK) yew rexistin awan kerd. Zekî Adsiz sey sekreterî TSK ame vîcnayiş.
Zekî Adsiz xortê xo re merdimî aksiyon bi, şoreşger bi, Ewropa de mendiş goreyî ey nêbi. Ey şero çekdar raşt dînî û no rid ra zi pa embazî xo Urfan Alparslan a şi Lubnan û îta de dest ci kerd peşmergê perwerdê kêrd. Ey bi xo zi perwerdekerdişî leşkerî de ca girot û aşmê Gulan 1988 de Ordiya Rizgariya Kurdistan (ORK) awan kerd. Zekî Adsiz  serektiye konseya leşkerî ê berz girot xo mil.
Zekî Adsiz 1989 de Lubnan de nêweş kot. O ûca de çend ray şi doktor, la weş nêbi. Nê ser Sibat 1990 de amê Almanya . O Almanya de bajarî Köln de şi neweşxane, îta de tesbît bi ke nêweşîye ey « Bronşîal Kanser » a. Egîto ke îşkencexaneyanî  barabaran de, koyanî kurdistan de vêşûnê, têşûnê û serd re sere ruenênabi, çi gûne ke nêweşiya bêderman Kanser re sere narue. Zekî Adsiz 17 Nîsan 1990 de Köln de dinyaya xo bedilnay.

Merasîmê cenazay rehmetî Zekî Adsiz 22 Nîsan de bajarî Köln de bi hedrebiyayişî yew qelabalixo gird yê welatheskerdoxanî Kurdana viraziyay. Mehitî Zekî Adsiz 24 nîsan de resa Çewlîg.  Şarî Çewlîg bi henzarana amebî vera lacî xo yî şoreşger û sereko bi qîmet. 1980 pey cenazaya tor qalabalix ê Zekî Adsiz bîy.
Çewlîg ra zaf şoreşger, merdimî egît û fedekar vêciyayî, la çi gune îta re zaf kêm roşnvîr, cigerayox, teorîsyen û merdim ke bieşkî poltîtîka tespît bikerî, vêciyayî. Zekî Adsiz no qide yew merdim bi. O hem şoreşger, egît, fedekar, him zi toeîsyen bi, tesbît kerdişî  îdeolojî û polîtîkaya TSK de rolî ey zaf muhîm bi.
Zekî Adsiz sey yew cigerayox û teorîsyen zi nê eserî vetî werte :
•    Kurdîstan`da Ulusal Sorunun Konuluşu ( Kurdistan de persa netewî)
•    Kurdistan` da Kapitalizmin Gelişmesi ( Kurdîstan de verdşiyayişî Kapîtalîzm)
•    Kurdistan Devrimin Askerî Stratejisî ( Stratejiya Leşkeriye Şoreşî Kurdistan)
•    Devrîmcî Süreç, Birlikler Sorunu – Weşanên hêviya Gel – Adar 1991    
Zekî Adsiz kenay xalê xo, malim Şadiye Adsiz a zewicnaye bi û bi nameyî Fîlînta û Şerwan waharî di qican bi.

Çimeyî:
1 - Nîhat Elçî de hususî sohbet
2 – Hêviya gel – hejmara taybetî Gulan- 1990
3 – Roja Welat – Hezîran - 1979