Özgür Düşünme ve Tartışma Platformu!..

Seyîdxan Kurij / Di rojnamewanî cînî ke her di zî kurd î, emser  bi nameyî „Seke Ti Zanî O Tewir Nîyo“ yew kîtab nuşt. Ni kîtab hezîran 2011 de hetî weşanxaneyî Metîs ra ame çapkerdiş.

Nê her di rojnamewan Rojîn Canan Akin û Funda Danişman cuwa ver pîya çend rojnameyan de xebitîyaybî. Ê her di zî serranî 1990 de hinî qicî bîy û Kurdîstan de ciwiyayî. No ridra înan waşt ke qican ser de tesîrî şêr ser yew xebat bikerî. Bi na armanc înan Kurdîstan de hendê 60 qican de roportaj viraştî. Înan penî de înan ra 19 roportajî vîcnayî û sey kîtab çap kerdî. Ew kesî ke înan te de qisêkerdbi ê nika 35 – 40 serre yî, ê kesan bi çimanî qican derheqî zulm û zordarîyê dewlet de agahdarî daya her di rojnamewanan.

Heta nika derheqî şero ke 30 serrîyo Kûrdîstana Bakûr de rûmeno, zaf kîtab nusîyayî, la taybetîyê no kîtab naya ke îta de şêr bi fekî qican ameyo nuştiş. No rid ra zî derheqî no kîtab de no demo pêyen raya pêroyi de zaf ame qisêkerdiş. Rojnamewan Hasan Cemal vano, “ mi no kîtab wend derheqî persê kurd de vînayê mi bedilîyayî“. 

Yew mûdet cuwa ver Unîversîteyî Essen de çarçeveyî fuarê kîtaban yê şeşin de bi Rojîn Canan Akin û Funda Danişman, derheqî kîtabî înan de yew suhbet ame hedrekerdiş. Moderatorîyê no suhbetî rojnamewan Elmas Topçu kerd. Persanî Elmas Topçu ser her di nuştoxan hîkaye û armancê kîtabî, temayanî hîkayeyanî kîtabî û problemanî şer û rayîr û olaxanî penî ardişi nê şerî vînayê xo ardî ziwan.

Derheqî armancî nuştişî no kîtabî de Rojîn Canan Akin va, “ serrê 2009 de wext ke Hukmatî Tirk projeyî “Akerdişî Kurd” eşkere kerd, o wext raya pêroyî de behsê empatî, yanî behsê yewbînan fehm kerdiş zaf amenî minaqaşa kerdiş. Ma zî waşt ke bi na xebat yew per ra bi çimî qican netîceyanî şer biyarimi çiman ver, per bîn ra zî mesela kurd bidi raya pêroyî yê Tirkîye sinasnayiş. Çike hedîseyê ke no kîtab de ca genî eşkira kenî ke raşta seke ma zanî o tewir nîyo. Ez zî mîyanî şer de bîya pîl, la mi nizanayêni ke leşê însanan ameya parçe kerdiş û wîna ameyî kiştiş, mi nizanayêni ke eskeran bi topanî hawanan raşte raşt eşto bananî sîvîlan ser“.

Derheqî weş kerdişî nê kuleyan de, weş kerdişî na tramva  de Rojîn Canan Akin va, „ raşta yew tramva esta. Însan bi huyayişî behsê kiştişî însanan kenî. Semedê înana her çî bîyo normal. Hinî semedê înana kiştiş, vêşnayiş, zulm û zordarîyê leşkeran û koçkerdiş bîyo çîko normal. Tayê cayanî Kurdîstan de hema hema her keye ra yew kes kişîyayo, her keyê no zulm dîyo. Normal vînayişî nê hedîseyan tramva ya, neweşî ya. La ancî zî wext ke merdim pers keno, zafê înan vanî, ma amadeyî ef bikeri, ma aşitî wazenî. Zafê nê qurbanan aşitî wazeni, la waşteyî înan zaf nizm î. Sey misal ê vanî aşitî bibo, merdimî ma Mexmur ra yenî, ma eşkenî bi ziwanî xo qisê bikeri û biwani, merdimî ma hepisxaneyan ra serbest verradîyeni. Ez fehm nekena ganî berdelî kiştişî 30 hezar kesan, xirabbîyayişî 4-5 hezar dewan, koçkerdişî 4-5 mîlyon kurd ewqas erjan nebo. Ez xo vîra nikena û ef nikena. Ez na qalê aştî ra zî zaf eciz a, ez aştîya wîna erjan niwazena”.

Eynî tema ser Funda Danişman va, “ semedê weş kerdişî rîşan, weş bîyayişî na tramva ganî

şer bîyero vindarnayiş, verî aştî bibo. Her cayî dinya de badî şer netîceyanî şer ser cigêrayiş virazîyeni, merkezî sihat, merkezî psîkîyatrî yenî awan kerdiş ke nê tramvayî bîyerî weş kerdiş. La çi gune ke Tirkîye de hinî zî vengî şerxwazan berzo. Ma wazenî vengî aştîwaşteyan berz bo, ma no kîtab no semedê nuşt. Ez zaf ecêb menda ke ancî zî şarî kurd aştî wazeno. Zafê înan hedreyî ke qetilkaran ef bikerî, vanî têna wa aşitî bibo”.

Künyeyî kîabî

Röportaj

Rojin Cana Akin ve Funda danişman

Bildiĝin Gibi Deĝil

90`larda Güneydoĝu`da çocuk olmak

Metis / Siyahbeyaz