Özgür Düşünme ve Tartışma Platformu!..

Seyidxan Kurij

/Cîhat Elçî

Cuntaya 12ê adare ra pey şehidî Çolîg yo vêrin :

Şûnô şûno bira şûno
Îdrîs şûno, Cîhat şûno
Sêr Çoligi mij dumun o
Bin Ç0ligi mij dumun o
Cîhat kişto kerdi myûn o
Îdris kişto kerdi myûn o
Adir kot zerê daykûn o
Dêrd cahîlûn çi girûn o

Wene de gorî dor: Cihat Elci, Dr. Xetîp Demiralp, Hisar Agaoglu ( Mi no wenê Ahmedê Dirihî ra giroto)

                Rencber Azîz

    Cuntaya 12ê adar 1971 ra pey Çolîg de raya vêrin Cîhat Elçî bi destî faşîstan ame kiştiş.
    1974-75 `a  pey sey hercayî kurdistanî Çolîg de zi hêna xebata neteweyî dest ci kerd. Nê serran de verî PDKT, cuwa pey zi heme rexistinî kurdîstanî organîze bîy. O wext MHP zi Çolîg de organîze bibî. MHP bi ardimî dewlet û faşîstanî Xarpêtî, Çolîg de xo organîze kerdên. Xo re MHP Çolîg sey yew ca yo stratejîk tayin kerdib. Wexto ke ma ewro biewnî, ma hêna hol vînenî ke mîlîtanî MHP merdimî Kontra-Gerîla bîy. Nê bi destî Daîreyî Herbo taybetî (Özel Harp Daîresî) amenî şîret kerdiş.
    Serekî hukmatî o wext Bulent Ecevît 1977 de Sarikamiş de vatib, “ serekî yew partî yê na mintiqa merdimî kontra- Gerîla yo”. No merdim serekî şubeyî MHP yê Erzirom “Yilma Durak” bi. Yilma Durak sey başbuxî rojhelat amenî naskerdiş. Hema hema piyerê teşkîlatî MHP yê Kurdîstan Yilma Durak organîze kerdên. Çolîg zi girêdayî Yilma Durak bi.
Çolîg de Hîşar, Xetîp, Ahmet Tîmur, Faîk, Ramazan Adiguzel, Dursun Belge, Zekî Adsiz û çend kesanî bînan verba faşîstan xo verdayn. Cîhat Elçî yew kadroyî PDK bi û bi cesaretî xo, bi egîtê xo, bi zanayişî xo kotib çimanî dost û duşmenî. O him piyerdayişî verba faşîstan de, him zi rexistin kerdişî şarî de, xebatê neteweyî de vernî de bi.
19î elule 1977 de parqê Çolîg de nizdeyî şanî de, çend xortanî faşîstan fek eşt hîre şoreşgeran, Cihat Elçi, Ahmet Aytimur û Hilmi Aydoĝdu. Nê hîre kesî verba faşîstan vindertî. La no qefleyî faşîstan cuwa pey yew dûm na rue. Çi gune ke nê hîrê şoreşgerî kotî dumê faşîstan. Dortyola cêr 30-40 faşîstan dûmarê înan girot. Faşîstan bi çuweyanî asinan(Lewye), muşte û kardana eşt nê hîre welatperwaran ser. Hîrê heme zi ( Hîlmî Aydogdu, Ahmet Tîmuroglu û Cihat Elçî) bîy birindar. Merdimanî înan ê berdî nêweşxane. Darbê Cîhat û Hîlmî giran bîy. O ridra înan darenî we ke berî nêweşxaneyî Xarpêti, la 20 km nêşî rayîr de Cîhat ganê xo teslîm kerd. Merdimanî ey, o açarna, ard Çolîg, la Hilmi berd Xarpêt. O velge ra amelîyat bi, merg ra agêra. Darbê Ehmedî şenik bîy. Ahmet cuwa pey 1992 de koya kişîya.

Cîhat bi planê Dewlet amê kiştiş

Embazî Cîhat K.F.D no derheq de îna vûno, “ Kiştişî Cîhat bi destî eskeriya ame organîze kerdiş. O wext Çolîg de çend serleşkerî bîy ke sey verdşiyayê (İlerîcî) amenî sinasnayiş. Taye xortanî çepgiran înana embazê kerdên. Înan kiştişî Cîhat `a pey vatib “ Cîhat çepgir nêbi, o kurdçî bi”. Îta de ma fehm kerd ke kiştişî Cîhat qişleyî eskerîya de ameyo organîze kerdiş”.
    Î.A semedî darbê Cîhata îna vûno, “ Ez neweşxane de resaya Cîhat ser û ez ewniyaya leşê ey ra. Piyerê leşê ey bi kardan û muşteyana kerdib parçe-parçe, heta zerrê destanî ey, leşê ey de yew cawo weş çînîyeb”.
    Yew serkarî  PDKT derheqî sebebî kiştişî Cîhat de îna vûno, “ O wext ma va ke no karê xortanî ma yê nezanan o. Helbukî nezan ma bîy. La çend serrê peyinan de, ez hema xo hesiyaya ke sebeî no lejî park de fek piya eştişî faşîstan û şoreşgeran nêbi. Cîhat bi plan, bi talîmat amebi kiştiş. O wext dişmen pey hesiyabi ke PDK xo kongre ra kena hedre.
Komîteyanî mehellî mîyan de en weş yê Çolîg xebitîyayn. Şarê Çolîg zî cuwa ver ra fikirê milî ra nêzdî bi. No semeda dişmen verê xo da Çolîg. Xarpêt de qadroyanî Mehmet Agar û Hikmet Tekîn ca da bi xo, piya xebitîyayn. Darb ûca ra ameyî ginêyî ma re”.
    Bi şehîdbiyayişî Cîhat Elçî PDKT Çolîg de yew darbeyo gird girot. Yew mude cuwa pey 17î Çile de yewna kadroyî PDKT yo jehat Îdrîs Ekîncî zi bi destî faşîstan ame kiştiş. Bi kiştişî nê wird şoreşgeran Çolîg de taybetî PDK û peroyî hereketa netewî ya kurd yew darbeyo zaf gird girot. Xo re o wexta pey sey zîncîr kiştişî şoreşgeran dest ci kerd.
    Goreyî vînayê welatperweranî o wext Çolîg de kiştişî welatperweran de destî Hîmat Tekîn bi. Hîkmet Tekîn merdimî kontra- Gerîla bi û nê kerdinê xo bi emirî kontra-gerîla organîze kerdî. Xo ra heta Hîmet Tekî nêamebi Çolîg, Çolîg de ne welatperweran ra, ne zi faşîstan ra kes nêamebi kiştiş

Cîhat Elçî yew keye yo welatperwer ra bi

    Cîhat lacî Emîn Elçî, birazayî Cemal Elçi û dezayî avûkat Şakir Elçî bi. Cemal Elçi serokê beledîya ya Çolîg yo verîn bi. Şakir Elçi dewa yi DDKO ra 1971 de tepişiya bi, hetanî ke kişiya(1980) sembolê şoreşgeranî Çolîg bi.
    Birayî Cîhat N.E keye înan ser îna vûno, “ Ma yew mude İstanbul de mendî. O wext Seîd Elçî, Faîk Savaş û embazî înan amenî keye ma şînî. Dadî mi piyerin sinasnena. Keye ma de tesîrî înan zaf bi. 1966 pey namêyî piyerê qicanî ma Kurdî yî. Ma nê name nufus di zi dayî nuştiş. Alaqayi pî mi û PDKT bi, biray mi Galîp zi na partî de xebitîya bi. Bine tesîrî pî mi ra, binê tesîrî Seîd Elçî ra ma kotî myanî PDKT. Biray mi Cîhat, heta ke kişiya komîteyî Çolîg yê PDKT de zaf aktîf bi. O nêkişiyayn îhtîmalo gird Çolîg ra sey delegeyî kongreyî 1977 amênî vîcnayiş.
    Cihat Elçî 1954 de Çolîg de ameyo dinya. Ey 1973 de mektebî maliman yê Çolîg qedna û bi malîm. Cîhat yew per ra dewanî Çolîg de malime kerd û per bîn ra zi 1975 de Enstituyî perwerdekerdişî yê Diyarbekir ( Diyarbakir Egitim Enstitusu) qismî matematîk qedna.
O wext ke şehîd bi dewê Çolîg Qadi Madrag de malim bi.

    Cîhat rid xebatê xo ya siyasî ra sey tellî kotib çimî duşmên

Cihat Elçî wext ke mektebî maliman yê Çolîg de wendênî koto myanî refî hereketa netewî. Ey 972 -73 de bi PDKT ya alaqa na rue. 1973-75 de PDKT newe ra dest ci xebat kerd. PDKT kişiyayişî Seîd Elçiya pey, xo newe ra organize kerdên. No wext de cayanî ke PDKT te de aktîf kar kerdên yew zi Çolîg bi. Na xebatê reorganîzasyonî partî de Cîhat zaf aktîf yew rol girot.
Per bîn ra darbeyî 12 edar 1972 ya pey Çolîg de xebata siyasî-cemaatî û kulturî zi dest ci kerd. Hamnanê 1974 de Çolîg de bi nameyî « Bin – Genç » yew komela kulturî nîyê rue, Cîhat zi ruenayoxanî na komel re yew bi. Cîhat komîtê îdareyî na komel de zi ca girot. Hûnc Cihat awan kerdişî TOB- DER de zi aktîf ca girot.
    Cîhat Elçî yew xorto jehat, zanaye, egît û cesûr bi. O hem zerrê Çolîg re yew keye yo gird û mehqul ra bi, him zi sey yew xorto aktîf myanî Çolîgijan de amênî heskerdiş. Tesîrî keye înan û ê Cîhat Çolîg de zaf bi. No rid ra o bi tellîyî çimanî dişmên.
    Cenazeyî Cîhat bi yew qalabalixo zaf girda amê defa kerdiş. Şiyayişî merasîmê wedartişî Cîhat de zerrê çarşuyê Çolîg de polîsan gulê kerdî şar serr ra, la tesadufî kes nêmerd.  
    Nika Mezelî Îdrîs Cîhat û Şakîr Elçî hê têhet de yo.

Not : Kesanî ke derheqî Cîhat Elçî de agahdarî daya :
Nîhat elçî, Kenan Fanî Dogan, Ahmet Kasimoglu, Îsmet Aydogdu, Şadiye Adsiz
Çime: Nasnameyî Şehîdan ê PDKT/KUK, weşanên Niştiman 2,- Swed

Not: No nuşte “Peyama Kurd” de, Humar 55 (23.09.2005 – Bonn) ame çapkerdiş.

Seyidxan Kurij